Ελάτε να θαυμάσετε στ’ Αστρίτσι το λαγκάδιστον τόπο απού ο Θεός ξωμένει κάθε βράδυ

Alternative content

Get Adobe Flash player


Τοπωνύμια του Αστριτσίου

Τοπωνύμια του Αστριτσίου

Τοπωνύμια του Αστριτσίου

Η ζωή των ανθρώπων και των κοινωνιών απαίτησαν , όχι μόνο οι άνθρωποι να έχουν ονόματα και επώνυμα για να συνεννοούνται μεταξύ τους αλλά να έχουν ονομασίες και οι τόποι (πόλεις, χωριά, τοποθεσίες). Τα ονόματα των τόπων ονομάζουμε τοπωνύμια και προέκυψαν είτε από τη γεωγραφική τους θέση, είτε από κάποιο γεγονός ιστορικό ή θρησκευτικό που συνέβη εκεί, είτε από το όνομα ή παρατσούκλι του ιδιοκτήτη, είτε από το όνομα ζώων ή φυτών που υπήρχαν εκεί.

Η συλλογή και εξήγηση των τοπωνυμίων κάθε τόπου μαζί με τη λαογραφία του, συνθέτουν την ιστορία του τόπου αυτού.

Μερικά από τα πιο γνωστά τοπωνύμια του Αστριτσίου όπως τα συγκέντρωσε και τα κατέγραψε στο βιβλίο του ο κ. Μιχάλης Αλεξάκης είναι τα παρακάτω:

Αντωνιά η περιοχή αυτή ίσως να ανήκε παλαιότερα σε κάποια μεγαλύτερη γυναίκα ονόματι Αντωνία.

Βάρεμα ίσως γιατί η τοποθεσία αυτή είναι εξογκωμένη και μοιάζει με έγγυο γυναίκα.

Δυό Κεφάλια είναι δύο απότομα μικρά εξογκώματα (λόφοι), σαν κεφαλές ανθρώπων το ένα απέναντι από το άλλο.

Κεφάλα μεγάλο ύψωμα λόφου, που μοιάζει λίγο με κεφαλή ανθρώπου. Βρίσκεται 300μ. βόρεια του χωριού όπου βρίσκονται τα ερείπια της αρχαίας πόλης Τριτωνίας.

Κεφάλι ύψωμα (λόφος) ημιβραχώδες, σχετικά μικρό, σε αντίθεση με το παραπάνω μεγάλο ύψωμα την Κεφάλα.

Κορακιές εδώ κάθονται και χτίζουν τις φωλιές τους (κορακιές) πολλοί κόρακες, κοράκοι.

Λάκκοι εκεί πάνω σε ψηλούς πετρώδεις λόφους, υπάρχουν μεγάλα χωματένια καλλιεργήσιμα κοιλώματα, οι λάκκοι.

Μπεντακούτελο είναι πλούσια τοποθεσία ελαιώνων. Το όνομά της είναι ίσως Πεντακούτελο, δηλ. κτήμα που έχει πέντε κούτελα (μέτωπα,πλευρές). Η ιδιωματική λέξη κούτελο σημαίνει μέτωπο.

Νεραϊδόσπηλιος σπήλαιο αρκετά μεγάλο, που βρίσκεται λίγο ψηλότερα από την αριστερή όχθη παραπόταμου του Καρτερού ποταμού, σε μια καταπράσινη λαγκαδιά, κατάφυτο από εσπεριδοειδή και άλλα οπωροφόρα δέντρα.

Νίρα τοποθεσία όπου τα ερείπια παλαιού χωριού το οποίο ονομαζόταν ‘’Νίρα’’ και που εγκαταλείφθηκε από επιδημία πανώλης. Είναι επίσης πιθανόν να σχετίζεται με την Είραν ή Ίρα, η οποία ήταν περίφημο αρχαίο φρούριο στην Μεσσηνία της Πελοποννήσου όπου Κρήτες πολεμιστές κατά τον Β’Μεσσηνιακό πόλεμο βοήθησαν τους Μεσσήνιους να το απελευθερώσουν.

Περιστεράς βραχώδης χαράδρα όπου συχνάζουν και χτίζουν τις φωλιές τους αγριοπερίστερα.

Πετράς τόπος επίπεδος καλλιεργήσιμος, αλλά με πλήθος μικρών πετρών.

Ρούμα τοποθεσία πλησίον ενός κατεστραμμένου ή μάλλον εγκατελειμένου χωριού, ίσως από πανώλη, το οποίο λεγόταν Ρούμα. Η λέξη ίσως προέρχεται από το Ελληνικό ‘’ρεύμα’’ ή το Τουρκικό ‘’ορμάν’’ που σημαίνει δάσος πυκνό. Πράγματι υπάρχει λαγκαδιά ευφωρότατη με πλήθος δέντρων δασικών και οπωροφόρων, σωστό ρουμάνι = ρούμα.

Ρουσές πλαγιά με ρουσσοχώματα, δηλ. κοκκινοχώματα

Σαρανταρές ίσως από τις λέξεις ‘’σαράντα’’ και ‘’σιρίμια’’, που σημαίνει 40 τεμάχια, μερίδια. Πράγματι η τοποθεσία αυτή είναι πεδινή με πολλά μερίδια.

Σκάφες πεδινή μικρή κοιλάδα ομοιάζουσα με ‘’σκάφην’’ = σκεύος ξύλινο ή μεταλλικό εντός του οποίου ζυμώνεται το ψωμί, πλένονται τα ρούχα.

Φραγκάτο ίσως τα κτήματα να ανήκαν σε κανένα ‘’Φράγκο’’ δηλαδή άνθρωπο από τις χώρες της Δύσης ή Καθολικό το θρήσκευμα, πιθανότερο Ενετό.

Ψαράδες ψαράδα καλείται στην Κρήτη η λευκότητα, που μοιάζει με του ψαριού. Η ορεινή αυτή πλαγιά έχει χρώμα ψαριού, ήτοι λευκά στίγματα σε μαύρη επιφάνεια. Τα λευκά στίγματα είναι οι πέτρες, οι βράχοι, μαύρη δε επιφάνεια είναι οι θάμνοι: αστιβίδες, αχινοπόδια, φασκομηλιές, αγκαραθιές και άλλα.

Πηγή: «Αστρίτσι 1889-2009» του Μ. Αλεξάκη, Η’Κεφάλαιο Τοπωνύμια Αστριτσίου σελ. 143-154

 

Βρείτε μας στο Facebook

ΕΚΔΟΣΕΙΣ



Newsletter

Συμπληρώστε το e-mail σας παρακάτω εάν ενδιαφέρεστε να δέχεστε newsletters από τον Πολιτιστικό μας Σύλλογο.

E-mail:

Εγγραφή         Διαγραφή

Ο ΚΑΙΡΟΣ ΣΤΟ ΑΣΤΡΙΤΣΙ

ΧΟΡΗΓΟΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

ΣΚΑΙ ΚΡΗΤΗΣ